Dialoog algemeen

Het woord dialoog is terug te vinden in het Latijn (dialogus) en het Grieks (dialogos). 'Dia' betekent letterlijk 'door' en 'logos' betekent 'het woord' of algemener 'de betekenis'. Dialoog is een gesprek tussen twee of meer mensen, waarin een vrije gedachtenwisseling plaatvindt, wat tot nieuwe inzichten leidt bij de betrokkenen. Kenmerkend is dat er betekenissen ontstaan die zonder dialoog niet tot stand hadden kunnen komen. Écht luisteren ligt aan de basis hiervan.

Socrates, filosoof
Dialoog in het Grieks dialegesthai; gezamenlijk overleg tussen verschillende mensen met als doel het vinden van een definitie.

Plato, filosoof
Een systematische vorm van het ontwikkelen van gedachten die, omdat alles tegen elkaar wordt afgewogen, voor alle betrokkenen tot een helderder inzicht leidt.

Zeldin, historicus
Dialoog is een ontmoeting van twee wezens met verschillende herinneringen en gewoontes. Zij wisselen niet alleen feiten uit: zij geven er een andere vorm aan, trekken er verschillende conclusies uit, komen op nieuwe gedachten. Dialoog schudt de kaarten, maar creëert ook nieuwe!

Martin Buber, filosoof
Een uitwisseling tussen mensen, waarin men zich werkelijk op elkaar richt en waarin men elkaar als mens - en niet als object in een sociale functie - beschouwt.

David Bohm, fysicus
Het 'voorbijgaan of doorheengaan van een betekenis', dus een vrij vloeien van de betekenis tussen mensen, in de zin van een stroom, die tussen twee oevers vloeit'. In de dialoog  krijgt een groep toegang tot de 'gemeenschappelijke pot' met betekenis, waartoe men als individu geen toegang heeft. Het doel is om verder te komen en meer te begrijpen dan een persoon alleen kan. In de dialoog staan mensen niet tegenover elkaar, het is ook niet zo dat ze elkaar beïnvloeden, maar het is eerder zo dat ze allemaal mogen nemen uit de gemeenschappelijke pot met betekenis, die steeds kan evolueren en veranderen. Alles is er als het ware al. Alleen weten de betrokkenen het nog niet. aan samenhang in elkaars gedachten. Op die manier krijgt het collectieve denken steeds meer vorm, en ontstaat er samenhang. (Uit: On Dialogue, David Bohm)

Peter Senge, psycholoog
Een werkelijk gesprek, gericht op een gezamenlijk nadenken met het doel inzichten te verwerven die ieder voor zich niet zou kunnen bereiken. In een dialoog begint een nieuw soort geest te ontstaan, gebaseerd op de vorming van een gemeenschappelijke betekenis.

Dialoog in de zorg